<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bn">
	<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE</id>
	<title>কাছিম ও কাউঠা - সংশোধনের ইতিহাস</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-20T23:35:59Z</updated>
	<subtitle>এই উইকিতে এই পাতার সংশোধনের ইতিহাস</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15472&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:১৫, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15472&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:15:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:১৫, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:TurtleandTortoiseLevelling(B).jpg|thumb|&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;100px&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:TurtleandTortoiseLevelling(B).jpg|thumb|&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;150px&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15470&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:১৪, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15470&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:14:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:১৪, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleLevelling&lt;/del&gt;(B).jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleandTortoiseLevelling&lt;/ins&gt;(B).jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15469&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:১১, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15469&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:11:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:১১, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleLevellingB&lt;/del&gt;.jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleLevelling(B)&lt;/ins&gt;.jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15468&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:০৯, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15468&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:09:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:০৯, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleLevellingE&lt;/del&gt;.jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Image:&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;TurtleLevellingB&lt;/ins&gt;.jpg|thumb|100px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15467&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:০৭, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15467&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:07:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:০৭, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Image:TurtleLevellingE.jpg|thumb|100px]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15466&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:০০, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15466&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T10:00:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১০:০০, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;সামুদ্রিক কাছিমের উপাঙ্গ দাঁড় আকৃতির, এরা খোলকের ভিতর মাথা ও উপাঙ্গ ঢোকাতে পারে না। কক্সবাজার,  [[সেন্টমার্টিনস দ্বীপ|সেন্ট মার্টিনস দ্বীপ]] ও সুন্দরবনের উপকূল অঞ্চলে এদের বাস। Cheloniidae গোত্রভুক্ত সামুদ্রিক কাছিম হলো লগারহেড (&#039;&#039;Caretta caretta&#039;&#039;), সবুজ কাছিম (&#039;&#039;Chelonia mydas&#039;&#039;), বাজচঞ্চু কাছিম (&#039;&#039;Eretmochelys imbricata&#039;&#039;), জলপাই রিডলে কাছিম (&#039;&#039;Lepidochelys olivacea&#039;&#039;) এবং Dermochelyidae গোত্রভুক্ত হলো চর্মপৃষ্ঠ কাছিম (&#039;&#039;Dermochelys coriacea&#039;&#039;)। অক্টোবর-মে এদের প্রজননকাল।&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;বিভিন্ন প্রজাতির কাছিম ও কাউঠা&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;বিভিন্ন প্রজাতির কাছিম ও কাউঠা&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise1.jpg &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/del&gt;Image:TurtleTortoise2.jpg   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise1.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise3.jpg &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/del&gt;Image:TurtleTortoise4.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise2.jpg   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise5.jpg &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/del&gt;Image:TurtleTortoise6.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise3.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise4.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise5.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise6.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;সামুদ্রিক কাছিমের উপাঙ্গ দাঁড় আকৃতির, এরা খোলকের ভিতর মাথা ও উপাঙ্গ ঢোকাতে পারে না। কক্সবাজার,  [[সেন্টমার্টিনস দ্বীপ|সেন্ট মার্টিনস দ্বীপ]] ও সুন্দরবনের উপকূল অঞ্চলে এদের বাস। Cheloniidae গোত্রভুক্ত সামুদ্রিক কাছিম হলো লগারহেড (&#039;&#039;Caretta caretta&#039;&#039;), সবুজ কাছিম (&#039;&#039;Chelonia mydas&#039;&#039;), বাজচঞ্চু কাছিম (&#039;&#039;Eretmochelys imbricata&#039;&#039;), জলপাই রিডলে কাছিম (&#039;&#039;Lepidochelys olivacea&#039;&#039;) এবং Dermochelyidae গোত্রভুক্ত হলো চর্মপৃষ্ঠ কাছিম (&#039;&#039;Dermochelys coriacea&#039;&#039;)। অক্টোবর-মে এদের প্রজননকাল।&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bataguridae গোত্রের মিঠাপানির কাছিমগুলি  নদীর টেরাপিন (&amp;#039;&amp;#039;Batagur baska&amp;#039;&amp;#039;), দিবা কাছিম/Malayan Box Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Cuora amboinensis&amp;#039;&amp;#039;), মিঠাপানির কাছিম/Freshwater Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Cyclemis dentata&amp;#039;&amp;#039;), পুকুরের কালোকাছিম/Black Pond Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Geoclemys hamiltonii&amp;#039;&amp;#039;), কালি কাছিম/Brahminy River Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Hardella thurjii&amp;#039;&amp;#039;), বড় কাছিম/Three-striped Roof Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Kachuga dhongoka&amp;#039;&amp;#039;), আদি কড়ি কাছিম/Painted Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. kachuga&amp;#039;&amp;#039;), বাদামি কাছিম/Brown Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. smithii&amp;#039;&amp;#039;), সিলেটী কড়ি কাছিম/Assam Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. sylhetensis&amp;#039;&amp;#039;), কড়ি কাছিম/Common Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tecta&amp;#039;&amp;#039;), কাছিম/Indian Tent Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tentoria&amp;#039;&amp;#039;), শিলা কাছিম/Three-keeled Land Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys tricarinata&amp;#039;&amp;#039;), ভারতীয় কালো কাছিম/Indian Black Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys trijuga&amp;#039;&amp;#039;), এবং হলুদ কাছিম/Yellow Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Morenia petersi&amp;#039;&amp;#039;)। Trionychidae গোত্রভুক্ত কাছিমের মধ্যে রয়েছে  গঙ্গা কাছিম/Ganges Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes gangeticus&amp;#039;&amp;#039;), ধুম কাছিম/Peacock Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes hurum&amp;#039;&amp;#039;), [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]] (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes nigricans&amp;#039;&amp;#039;), চিত্রা কাছিম/Asiatic Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Chitra indica&amp;#039;&amp;#039;), সুন্দি কাছিম/Spotted Alap Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Lissemys punctata&amp;#039;&amp;#039;) ও জাতা কাছিম/Bibron’s Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Pelochelys bibroni&amp;#039;&amp;#039;)। এসব প্রজাতির কাছিম বাংলাদেশের সর্বত্র ব্যাপকভাবে ছড়িয়ে আছে। হলুদ পাহাড়ি কাছিম/Yellow Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Indotestudo elongata&amp;#039;&amp;#039;) ও Asian Giant Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Manouria emys&amp;#039;&amp;#039;) প্রভৃতি ডাঙ্গার কাছিম Testudinidae গোত্রভুক্ত। ডাঙ্গার কাছিম বাংলাদেশের উত্তর-পূর্ব ও দক্ষিণ-পূর্ব এলাকায় বেশি পাওয়া যায়। স্থানীয় অমুসলিমরা এদের মাংস ও ডিম খায়। কাছিম রপ্তানিও হয়। আবাস ধ্বংস, দূষণ ও অতি আহরণই এদের বিপন্নতার প্রধান কারণ। [মোঃ সোহরাব উদ্দিন সরকার]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bataguridae গোত্রের মিঠাপানির কাছিমগুলি  নদীর টেরাপিন (&amp;#039;&amp;#039;Batagur baska&amp;#039;&amp;#039;), দিবা কাছিম/Malayan Box Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Cuora amboinensis&amp;#039;&amp;#039;), মিঠাপানির কাছিম/Freshwater Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Cyclemis dentata&amp;#039;&amp;#039;), পুকুরের কালোকাছিম/Black Pond Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Geoclemys hamiltonii&amp;#039;&amp;#039;), কালি কাছিম/Brahminy River Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Hardella thurjii&amp;#039;&amp;#039;), বড় কাছিম/Three-striped Roof Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Kachuga dhongoka&amp;#039;&amp;#039;), আদি কড়ি কাছিম/Painted Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. kachuga&amp;#039;&amp;#039;), বাদামি কাছিম/Brown Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. smithii&amp;#039;&amp;#039;), সিলেটী কড়ি কাছিম/Assam Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. sylhetensis&amp;#039;&amp;#039;), কড়ি কাছিম/Common Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tecta&amp;#039;&amp;#039;), কাছিম/Indian Tent Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tentoria&amp;#039;&amp;#039;), শিলা কাছিম/Three-keeled Land Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys tricarinata&amp;#039;&amp;#039;), ভারতীয় কালো কাছিম/Indian Black Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys trijuga&amp;#039;&amp;#039;), এবং হলুদ কাছিম/Yellow Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Morenia petersi&amp;#039;&amp;#039;)। Trionychidae গোত্রভুক্ত কাছিমের মধ্যে রয়েছে  গঙ্গা কাছিম/Ganges Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes gangeticus&amp;#039;&amp;#039;), ধুম কাছিম/Peacock Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes hurum&amp;#039;&amp;#039;), [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]] (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes nigricans&amp;#039;&amp;#039;), চিত্রা কাছিম/Asiatic Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Chitra indica&amp;#039;&amp;#039;), সুন্দি কাছিম/Spotted Alap Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Lissemys punctata&amp;#039;&amp;#039;) ও জাতা কাছিম/Bibron’s Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Pelochelys bibroni&amp;#039;&amp;#039;)। এসব প্রজাতির কাছিম বাংলাদেশের সর্বত্র ব্যাপকভাবে ছড়িয়ে আছে। হলুদ পাহাড়ি কাছিম/Yellow Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Indotestudo elongata&amp;#039;&amp;#039;) ও Asian Giant Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Manouria emys&amp;#039;&amp;#039;) প্রভৃতি ডাঙ্গার কাছিম Testudinidae গোত্রভুক্ত। ডাঙ্গার কাছিম বাংলাদেশের উত্তর-পূর্ব ও দক্ষিণ-পূর্ব এলাকায় বেশি পাওয়া যায়। স্থানীয় অমুসলিমরা এদের মাংস ও ডিম খায়। কাছিম রপ্তানিও হয়। আবাস ধ্বংস, দূষণ ও অতি আহরণই এদের বিপন্নতার প্রধান কারণ। [মোঃ সোহরাব উদ্দিন সরকার]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15465&amp;oldid=prev</id>
		<title>০৯:৫৯, ৬ আগস্ট ২০১৪-এ Mukbil</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=15465&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-08-06T09:59:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;০৯:৫৯, ৬ আগস্ট ২০১৪ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;২ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;২ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;বিভিন্ন প্রজাতির কাছিম ও কাউঠা&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;বিভিন্ন প্রজাতির কাছিম ও কাউঠা&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise1.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise1.jpg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/ins&gt;Image:TurtleTortoise2.jpg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise2.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise3.jpg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/ins&gt;Image:TurtleTortoise4.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise3.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise5.jpg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|| &lt;/ins&gt;Image:TurtleTortoise6.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise4.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise5.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Image:TurtleTortoise6.jpg  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l17&quot;&gt;১৭ নং লাইন:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;১৩ নং লাইন:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bataguridae গোত্রের মিঠাপানির কাছিমগুলি  নদীর টেরাপিন (&amp;#039;&amp;#039;Batagur baska&amp;#039;&amp;#039;), দিবা কাছিম/Malayan Box Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Cuora amboinensis&amp;#039;&amp;#039;), মিঠাপানির কাছিম/Freshwater Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Cyclemis dentata&amp;#039;&amp;#039;), পুকুরের কালোকাছিম/Black Pond Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Geoclemys hamiltonii&amp;#039;&amp;#039;), কালি কাছিম/Brahminy River Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Hardella thurjii&amp;#039;&amp;#039;), বড় কাছিম/Three-striped Roof Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Kachuga dhongoka&amp;#039;&amp;#039;), আদি কড়ি কাছিম/Painted Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. kachuga&amp;#039;&amp;#039;), বাদামি কাছিম/Brown Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. smithii&amp;#039;&amp;#039;), সিলেটী কড়ি কাছিম/Assam Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. sylhetensis&amp;#039;&amp;#039;), কড়ি কাছিম/Common Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tecta&amp;#039;&amp;#039;), কাছিম/Indian Tent Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tentoria&amp;#039;&amp;#039;), শিলা কাছিম/Three-keeled Land Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys tricarinata&amp;#039;&amp;#039;), ভারতীয় কালো কাছিম/Indian Black Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys trijuga&amp;#039;&amp;#039;), এবং হলুদ কাছিম/Yellow Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Morenia petersi&amp;#039;&amp;#039;)। Trionychidae গোত্রভুক্ত কাছিমের মধ্যে রয়েছে  গঙ্গা কাছিম/Ganges Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes gangeticus&amp;#039;&amp;#039;), ধুম কাছিম/Peacock Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes hurum&amp;#039;&amp;#039;), [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]] (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes nigricans&amp;#039;&amp;#039;), চিত্রা কাছিম/Asiatic Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Chitra indica&amp;#039;&amp;#039;), সুন্দি কাছিম/Spotted Alap Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Lissemys punctata&amp;#039;&amp;#039;) ও জাতা কাছিম/Bibron’s Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Pelochelys bibroni&amp;#039;&amp;#039;)। এসব প্রজাতির কাছিম বাংলাদেশের সর্বত্র ব্যাপকভাবে ছড়িয়ে আছে। হলুদ পাহাড়ি কাছিম/Yellow Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Indotestudo elongata&amp;#039;&amp;#039;) ও Asian Giant Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Manouria emys&amp;#039;&amp;#039;) প্রভৃতি ডাঙ্গার কাছিম Testudinidae গোত্রভুক্ত। ডাঙ্গার কাছিম বাংলাদেশের উত্তর-পূর্ব ও দক্ষিণ-পূর্ব এলাকায় বেশি পাওয়া যায়। স্থানীয় অমুসলিমরা এদের মাংস ও ডিম খায়। কাছিম রপ্তানিও হয়। আবাস ধ্বংস, দূষণ ও অতি আহরণই এদের বিপন্নতার প্রধান কারণ। [মোঃ সোহরাব উদ্দিন সরকার]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bataguridae গোত্রের মিঠাপানির কাছিমগুলি  নদীর টেরাপিন (&amp;#039;&amp;#039;Batagur baska&amp;#039;&amp;#039;), দিবা কাছিম/Malayan Box Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Cuora amboinensis&amp;#039;&amp;#039;), মিঠাপানির কাছিম/Freshwater Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Cyclemis dentata&amp;#039;&amp;#039;), পুকুরের কালোকাছিম/Black Pond Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Geoclemys hamiltonii&amp;#039;&amp;#039;), কালি কাছিম/Brahminy River Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Hardella thurjii&amp;#039;&amp;#039;), বড় কাছিম/Three-striped Roof Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Kachuga dhongoka&amp;#039;&amp;#039;), আদি কড়ি কাছিম/Painted Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. kachuga&amp;#039;&amp;#039;), বাদামি কাছিম/Brown Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. smithii&amp;#039;&amp;#039;), সিলেটী কড়ি কাছিম/Assam Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. sylhetensis&amp;#039;&amp;#039;), কড়ি কাছিম/Common Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tecta&amp;#039;&amp;#039;), কাছিম/Indian Tent Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tentoria&amp;#039;&amp;#039;), শিলা কাছিম/Three-keeled Land Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys tricarinata&amp;#039;&amp;#039;), ভারতীয় কালো কাছিম/Indian Black Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys trijuga&amp;#039;&amp;#039;), এবং হলুদ কাছিম/Yellow Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Morenia petersi&amp;#039;&amp;#039;)। Trionychidae গোত্রভুক্ত কাছিমের মধ্যে রয়েছে  গঙ্গা কাছিম/Ganges Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes gangeticus&amp;#039;&amp;#039;), ধুম কাছিম/Peacock Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes hurum&amp;#039;&amp;#039;), [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]] (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes nigricans&amp;#039;&amp;#039;), চিত্রা কাছিম/Asiatic Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Chitra indica&amp;#039;&amp;#039;), সুন্দি কাছিম/Spotted Alap Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Lissemys punctata&amp;#039;&amp;#039;) ও জাতা কাছিম/Bibron’s Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Pelochelys bibroni&amp;#039;&amp;#039;)। এসব প্রজাতির কাছিম বাংলাদেশের সর্বত্র ব্যাপকভাবে ছড়িয়ে আছে। হলুদ পাহাড়ি কাছিম/Yellow Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Indotestudo elongata&amp;#039;&amp;#039;) ও Asian Giant Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Manouria emys&amp;#039;&amp;#039;) প্রভৃতি ডাঙ্গার কাছিম Testudinidae গোত্রভুক্ত। ডাঙ্গার কাছিম বাংলাদেশের উত্তর-পূর্ব ও দক্ষিণ-পূর্ব এলাকায় বেশি পাওয়া যায়। স্থানীয় অমুসলিমরা এদের মাংস ও ডিম খায়। কাছিম রপ্তানিও হয়। আবাস ধ্বংস, দূষণ ও অতি আহরণই এদের বিপন্নতার প্রধান কারণ। [মোঃ সোহরাব উদ্দিন সরকার]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;আরও দেখুন [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]]; [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]]।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;আরও দেখুন&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;  &lt;/ins&gt;[[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]]; [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]]।&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[en:Turtle and Tortoise]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[en:Turtle and Tortoise]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mukbil</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=2354&amp;oldid=prev</id>
		<title>১০:০৯, ৮ মে ২০১৪-এ Nasirkhan</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%AE_%E0%A6%93_%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%89%E0%A6%A0%E0%A6%BE&amp;diff=2354&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-05-08T10:09:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;নতুন পাতা&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Category:বাংলাপিডিয়া]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Turtle and Tortoise)  Testudines বর্গের  [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]] যাদের খোলক অস্থিময় এবং দেহের উপরের ক্যারাপেস ও নিচের প্লাস্ট্রোন দুই পাশে যুক্ত। বাংলাদেশের ২৭ প্রজাতির কাছিমের Cheloniidae গোত্রে ৪ প্রজাতি ও Dermochelyidae গোত্রে ১ প্রজাতির কাছিম এবং Bataguridae, Testudinidae ও Trionychidae গোত্রে অবশিষ্ট ২২ প্রজাতি রয়েছে।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;বিভিন্ন প্রজাতির কাছিম ও কাউঠা&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise1.jpg&lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise2.jpg &lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise3.jpg &lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise4.jpg &lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise5.jpg &lt;br /&gt;
Image:TurtleTortoise6.jpg &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
সামুদ্রিক কাছিমের উপাঙ্গ দাঁড় আকৃতির, এরা খোলকের ভিতর মাথা ও উপাঙ্গ ঢোকাতে পারে না। কক্সবাজার,  [[সেন্টমার্টিনস দ্বীপ|সেন্ট মার্টিনস দ্বীপ]] ও সুন্দরবনের উপকূল অঞ্চলে এদের বাস। Cheloniidae গোত্রভুক্ত সামুদ্রিক কাছিম হলো লগারহেড (&amp;#039;&amp;#039;Caretta caretta&amp;#039;&amp;#039;), সবুজ কাছিম (&amp;#039;&amp;#039;Chelonia mydas&amp;#039;&amp;#039;), বাজচঞ্চু কাছিম (&amp;#039;&amp;#039;Eretmochelys imbricata&amp;#039;&amp;#039;), জলপাই রিডলে কাছিম (&amp;#039;&amp;#039;Lepidochelys olivacea&amp;#039;&amp;#039;) এবং Dermochelyidae গোত্রভুক্ত হলো চর্মপৃষ্ঠ কাছিম (&amp;#039;&amp;#039;Dermochelys coriacea&amp;#039;&amp;#039;)। অক্টোবর-মে এদের প্রজননকাল।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bataguridae গোত্রের মিঠাপানির কাছিমগুলি  নদীর টেরাপিন (&amp;#039;&amp;#039;Batagur baska&amp;#039;&amp;#039;), দিবা কাছিম/Malayan Box Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Cuora amboinensis&amp;#039;&amp;#039;), মিঠাপানির কাছিম/Freshwater Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Cyclemis dentata&amp;#039;&amp;#039;), পুকুরের কালোকাছিম/Black Pond Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Geoclemys hamiltonii&amp;#039;&amp;#039;), কালি কাছিম/Brahminy River Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Hardella thurjii&amp;#039;&amp;#039;), বড় কাছিম/Three-striped Roof Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Kachuga dhongoka&amp;#039;&amp;#039;), আদি কড়ি কাছিম/Painted Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. kachuga&amp;#039;&amp;#039;), বাদামি কাছিম/Brown Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. smithii&amp;#039;&amp;#039;), সিলেটী কড়ি কাছিম/Assam Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. sylhetensis&amp;#039;&amp;#039;), কড়ি কাছিম/Common Roofed Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tecta&amp;#039;&amp;#039;), কাছিম/Indian Tent Turtle (&amp;#039;&amp;#039;K. tentoria&amp;#039;&amp;#039;), শিলা কাছিম/Three-keeled Land Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys tricarinata&amp;#039;&amp;#039;), ভারতীয় কালো কাছিম/Indian Black Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Melanochelys trijuga&amp;#039;&amp;#039;), এবং হলুদ কাছিম/Yellow Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Morenia petersi&amp;#039;&amp;#039;)। Trionychidae গোত্রভুক্ত কাছিমের মধ্যে রয়েছে  গঙ্গা কাছিম/Ganges Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes gangeticus&amp;#039;&amp;#039;), ধুম কাছিম/Peacock Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes hurum&amp;#039;&amp;#039;), [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]] (&amp;#039;&amp;#039;Aspideretes nigricans&amp;#039;&amp;#039;), চিত্রা কাছিম/Asiatic Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Chitra indica&amp;#039;&amp;#039;), সুন্দি কাছিম/Spotted Alap Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Lissemys punctata&amp;#039;&amp;#039;) ও জাতা কাছিম/Bibron’s Soft Shell Turtle (&amp;#039;&amp;#039;Pelochelys bibroni&amp;#039;&amp;#039;)। এসব প্রজাতির কাছিম বাংলাদেশের সর্বত্র ব্যাপকভাবে ছড়িয়ে আছে। হলুদ পাহাড়ি কাছিম/Yellow Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Indotestudo elongata&amp;#039;&amp;#039;) ও Asian Giant Tortoise (&amp;#039;&amp;#039;Manouria emys&amp;#039;&amp;#039;) প্রভৃতি ডাঙ্গার কাছিম Testudinidae গোত্রভুক্ত। ডাঙ্গার কাছিম বাংলাদেশের উত্তর-পূর্ব ও দক্ষিণ-পূর্ব এলাকায় বেশি পাওয়া যায়। স্থানীয় অমুসলিমরা এদের মাংস ও ডিম খায়। কাছিম রপ্তানিও হয়। আবাস ধ্বংস, দূষণ ও অতি আহরণই এদের বিপন্নতার প্রধান কারণ। [মোঃ সোহরাব উদ্দিন সরকার]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
আরও দেখুন [[বোস্তামি কাছিম|বোস্তামি কাছিম]]; [[সরীসৃপ|সরীসৃপ]]।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[en:Turtle and Tortoise]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Nasirkhan</name></author>
	</entry>
</feed>